Pediatrik Kulak Burun Boğaz

Çocuklarda kulak, burun ve boğaz bölgesi hastalıkları; büyüme-gelişme sürecinin doğal dinamikleri nedeniyle erişkinlerden farklı seyreder. Sık geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonları, geniz eti ve bademcik sorunları, kulak enfeksiyonları, alerjik rinit, horlama-uyku problemleri ve işitme ile konuşma gelişimini etkileyebilen durumlar pediatrik KBB’nin en sık başvuru nedenleri arasındadır.

Pediatrik KBB değerlendirmesinde amaç; şikâyetin kaynağını doğru belirlemek, çocuğa uygun ve mümkün olan en konforlu yaklaşımı planlamak ve gereksiz antibiyotik kullanımını önleyerek uzun vadeli sağlığı korumaktır.

Pediatrik KBB Hangi Durumlarda Gerekir?

Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı varsa pediatrik KBB değerlendirmesi önerilir:

  • Sık tekrarlayan kulak enfeksiyonu (otit), kulakta ağrı, akıntı
  • İşitme azlığı şüphesi; televizyonu yüksek sesle dinleme, konuşmayı kaçırma
  • Geniz eti (adenoid) büyümesi şüphesi: ağız açık uyuma, burun tıkanıklığı, ağız akması ve horlama
  • Horlama, uyku sırasında nefes durması (uyku apnesi) şüphesi
  • Sık bademcik enfeksiyonu, boğaz ağrıları, yutma güçlüğü
  • Kronik burun tıkanıklığı; alerjik rinit bulguları (hapşırma, kaşıntı, akıntı)
  • Sinüzit şüphesi; uzun süren burun akıntısı/öksürük
  • Konuşma gecikmesi veya konuşma bozukluğu ile birlikte işitme azlığı şüphesi
  • Baş dönmesi, denge sorunları
  • Burun kanaması; sık tekrarlayan kanamalar
  • Boyunda şişlik; lenf bezi büyümeleri
  • Yabancı cisim şüphesi (burun/kulak içinde yabancı cisim)

Çocuklarda En Sık Görülen KBB Sorunları

1) Orta Kulak İltihabı ve Orta Kulakta Sıvı Birikmesi (Efüzyon)

Çocuklarda östaki borusu erişkinlere göre daha dar ve yatay olduğu için orta kulak sorunları daha sık görülür. Tekrarlayan enfeksiyonlar veya orta kulakta sıvı birikimi, işitmeyi ve dolaylı olarak konuşma gelişimini etkileyebilir.

Ne zaman önemli?

  • Sık otit atakları
  • Uzayan kulak tıkanıklığı / işitme azalması
  • Okul performansında düşüş, dikkat dağınıklığı
  • Konuşmanın gecikmesi
  • Gerekli durumlarda muayeneye ek olarak işitme testi (odyometri) ve timpanometri ile değerlendirme yapılır.

2) Geniz Eti ve Bademcik Problemleri

Geniz eti büyümesi; burun tıkanıklığı, ağızdan nefes alma, ağız akmasına sekonder yastık ıslatma, horlama ve sık enfeksiyonlara neden olabilir. Bademcikler ise tekrarlayan enfeksiyonlar, yutma güçlüğü ve uyku solunum bozukluklarında rol oynayabilir.

Horlama + nefes durması gibi bulgular varsa, çocukta uyku kalitesi ve gelişim açısından mutlaka değerlendirme yapılmalıdır.

3) Alerjik Rinit (Çocuklarda Alerji)

Alerjik rinit; hapşırma, burun akıntısı, burun kaşıntısı ve burun tıkanıklığı ile seyreder. Sıklıkla mevsimsel olabilir veya yıl boyu devam edebilir. Doğru tanı; gereksiz antibiyotik kullanımını önler ve çocuğun uyku kalitesini ve okul performansını iyileştirir.

4) Sinüzit ve Uzayan Öksürük

Çocuklarda “bitmeyen nezle” gibi görünen durumların bir kısmı sinüzit, alerji veya geniz akıntısıyla ilişkili olabilir. Doğru yaklaşım; şikâyetin süresi, eşlik eden bulgular ve muayene ile belirlenir.

5) İşitme – Konuşma Gelişimi İlişkisi

İşitme, konuşmanın temelidir. Orta kulakta sıvı, tekrarlayan otit veya burun tıkanıklığı gibi durumlar işitme kalitesini etkileyebilir. Konuşma gecikmesi olan çocuklarda KBB değerlendirmesi ve gerektiğinde işitme testleri önemlidir. Zira çocukların konuşmaya başlamadan önce öğrenmeleri, öğrenmeleri için de duymaları gereklidir.

Pediatrik KBB Muayenesinde Nasıl İlerliyoruz?

Çocuk muayenesinde hedef; hızlı, güvenli ve çocuğu yormayan bir değerlendirme yapmaktır.

  • Şikâyetin öyküsü ve muayene
  • Gerekli görülürse: otoskopi, endoskopik değerlendirme (yaşa ve toleransa uygun şekilde)
  • İşitme ile ilgili şüphede: odyometri / timpanometri
  • Tedavi planı: medikal tedavi, takip veya gerektiğinde cerrahi seçeneklerin değerlendirilmesi

Her çocuk için yaklaşım kişiselleştirilir; yaş, şikâyetin sıklığı, muayene bulguları ve çocuğun genel sağlık durumu dikkate alınır.

Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden değerlendirme önerilir:

  • Yüksek ateş + şiddetli kulak ağrısı veya kulaktan akıntı
  • Ani işitme kaybı şüphesi
  • Nefes almada zorlanma, belirgin solunum sıkıntısı
  • Burun/kulak içine yabancı cisim kaçması
  • Boyunda hızlı büyüyen şişlik
  • Şiddetli baş dönmesi, denge kaybı
  • Durmayan burun kanaması

Pediatrik KBB’de Sık Sorulan Sorular

Çocuğum sürekli hasta oluyor, bu normal mi?

Çocuklar özellikle kreş/okul döneminde sık enfeksiyon geçirebilir. Ancak enfeksiyonların sıklığı, süresi, kulak problemleri; uyku kalitesini bozuyor ve/veya işitme etkileniyorsa KBB değerlendirmesi faydalıdır.

Geniz eti büyümesi nasıl anlaşılır?

Ağız açık uyuma, burun tıkanıklığı, ağız akması, yastık ıslatma, horlama, sık orta kulak problemleri ve geniz akıntısı gibi bulgular geniz eti büyümesini düşündürebilir.

Horlama her zaman geniz eti demek mi?

Hayır. Alerji, burun içi problemler, bademcik büyüklüğü ve uyku düzeni gibi birçok faktör rol oynayabilir. Muayene ile netleştirilir.

Orta kulakta sıvı varsa antibiyotik şart mı?

Her zaman değil. Sıvının tipi, süresi ve işitmeye etkisi önemlidir. Bazı durumlarda takip, bazı durumlarda medikal tedavi veya cerrahi planlanabilir.

İşitme testi kaç yaşta yapılır?

Uygun yöntemlerle her yaşta değerlendirme mümkündür. Yaşa göre test tipi belirlenir. Burada ana belirleyici unsur çocuğun teste uyum sağlayıp sağlayamayacağıdır. 

Randevu ve İletişim

Pediatrik KBB değerlendirmesi için Bağdat Caddesindeki Op. Dr. Timur Batmaz muayenehanesinden randevu oluşturabilir, çocuğunuzun şikâyetlerini ve varsa önceki tetkik/raporlarını randevu öncesi bizimle paylaşabilirsiniz.

Muayene ve randevu için: https://timurbatmaz.com.tr/iletisim