Kulak ve İşitme Bozukluğu

Kulak ve işitme bozuklukları; günlük iletişimi, iş performansını, uyku kalitesini ve sosyal hayatı doğrudan etkileyebilen, çoğu zaman da “yavaş yavaş” ilerlediği için geç fark edilen sorunlardır. Kulakta dolgunluk, çınlama, uğultu, baş dönmesi, kulak akıntısı ya da işitmede azalma gibi şikâyetler; basit bir dış kulak yolu tıkanıklığından (kulak kiri/buşon)  orta kulak enfeksiyonuna, iç kulak kaynaklı işitme kaybından denge problemlerine kadar geniş bir yelpazede değerlendirilebilir.

Bu sayfada; kulak hastalıkları ve işitme problemlerinin en sık nedenlerini, hangi belirtilerde hekime başvurmanız gerektiğini, tanı sürecinde yapılan testleri ve uygulanan tedavi yaklaşımlarını özet şekilde bulabilirsiniz.

İşitme Bozukluğu Nedir?

Kulak; dış kulak – orta kulak – iç kulak olmak üzere üç bölümden oluşur:

  • Dış kulak: Kulak kepçesi ve kulak yolu
  • Orta kulak: Kulak zarı ve kemikçikler (çekiç–örs–üzengi)
  • İç kulak: İşitme (koklea) ve denge (vestibüler sistem)

İşitme bozuklukları, sorunun kaynağına göre genel olarak üç grupta değerlendirilir:

  • İletim tipi işitme kaybı (dış/orta kulak kaynaklı)
  • Sensörinöral işitme kaybı (iç kulak/işitme siniri kaynaklı)
  • Mikst işitme kaybı (her ikisinin birlikte olması)

Doğru tedavi için en kritik adım, işitme kaybının tipini ve nedenini netleştirmektir.

Hangi Belirtiler Önemli?

Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı varsa KBB değerlendirmesi faydalı olur:

  • İşitmede azalma, sesleri “boğuk” duyma
  • Kulakta tıkanıklık, dolgunluk, basınç hissi
  • Kulak çınlaması (tinnitus), uğultu, ıslık sesi
  • Kulak ağrısı, akıntı, kaşıntı
  • Baş dönmesi (vertigo), dengesizlik, “sersemlik” hissi
  • Televizyonu/telefon sesini yükseltme ihtiyacı
  • Kalabalık ortamda konuşmaları seçememe
  • Çocuğun seslere tepki vermemesi, konuşmada gecikme şüphesi

Acil başvuru gerektirebilen durumlar:

Ani başlayan işitme kaybı, şiddetli baş dönmesi + bulantı, yüksek ateşle birlikte kulak ağrısı/akıntı, travma sonrası kulaktan kan/akıntı.

En Sık Görülen Kulak ve İşitme Sorunları

1) Kulak kiri (buşon) ve dış kulak yolu problemleri

Kulak kiri bazı kişilerde sık birikerek tıkanıklık ve işitme azalmasına yol açabilir. Kulak yoluna yabancı cisim kaçması veya dış kulak yolu iltihabı da benzer şikâyetler yapabilir.

2) Orta kulak enfeksiyonu ve kulakta sıvı birikimi

Özellikle çocuklarda; geniz eti, sık üst solunum yolu enfeksiyonları ve östaki tüpü fonksiyon bozukluğu ile ilişkili olabilir. İşitmede azalma, dolgunluk ve tekrarlayan kulak ağrıları görülebilir.

3) Kulak zarı problemleri

Kulak zarı delinmesi, çekintisi veya kronik orta kulak hastalıklarında akıntı ve işitme kaybı oluşabilir.

4) Sensörinöral işitme kaybı

Yaşa bağlı işitme kaybı, gürültü maruziyeti, bazı viral hastalıklar veya iç kulak etkilenmeleri ile gelişebilir. Genellikle kalabalık ortamda konuşmaları seçememe ön plandadır.

5) Kulak çınlaması (Tinnitus)

Tek başına bir hastalık değil, altta yatan farklı durumların belirtisi olabilir. İşitme kaybı, stres, çene eklemi problemleri veya bazı kulak hastalıklarıyla birlikte görülebilir.

6) Baş dönmesi ve denge bozuklukları

Vertigo; iç kulak denge sistemiyle ilgili olabileceği gibi farklı nedenlere de bağlı gelişebilir. Doğru tanı, şikâyetin karakterinin ayrıntılı değerlendirilmesini gerektirir.

Tanı Süreci Nasıl İlerler?

Kulak ve işitme şikâyetlerinde tanı; muayene + hedefe yönelik testler ile netleşir. Değerlendirme sürecinde aşağıdaki yöntemlerden yararlanılabilir:

  • Otoskopik muayene (kulak yolu ve kulak zarı değerlendirmesi)
  • İşitme testleri (odyometri)
  • Timpanometri (orta kulak basıncı ve zarı/kulak kemikçik sistemi hakkında bilgi)
  • Otoakustik emisyon (OAE) (özellikle yenidoğan/çocuk değerlendirmelerinde)
  • ABR / BERA (gerektiğinde işitme siniri yolunun değerlendirilmesi)
  • Gerekli durumlarda laboratuvar ve görüntüleme (ör. BT/MR)

Amaç; şikâyetin kaynağını doğru saptayıp, kişiye uygun tedavi planını oluşturmaktır.

Tedavi Yaklaşımları

Tedavi; tanıya, yaşa, işitme kaybının tipine ve şikâyetin süresine göre değişir. Sıklıkla kullanılan yaklaşımlar:

  • Medikal tedavi (enfeksiyon, iltihap, ödem vb. durumlarda)
  • Kulak temizliği ve bakım uygulamaları (uygun vakalarda)
  • Orta kulak hastalıklarının yönetimi (sıvı birikimi, kulak zarı sorunları vb.)
  • İşitme cihazı değerlendirmesi (uygun işitme kayıplarında)
  • Çınlama (tinnitus) yönetimi: altta yatan nedenin araştırılması, işitme kaybı eşlik ediyorsa buna yönelik planlama, yaşam tarzı önerileri
  • Denge problemlerinde: vertigo tipine göre kişiye özel yaklaşım ve takip

Not: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi planı, muayene ve gerekli testlerden sonra belirlenir.

Çocuklarda İşitme: Neden Erken Değerlendirme Çok Önemli?

Çocuklarda işitme; konuşma gelişimi ve okul başarısı için kritik bir basamaktır. Aşağıdaki durumlarda gecikmeden değerlendirme önerilir:

  • İsmiyle çağrıldığında sık sık tepki vermemesi
  • Televizyon sesini yükseltmesi
  • Konuşmada gecikme, bazı sesleri çıkaramama
  • Sık tekrarlayan kulak enfeksiyonu öyküsü
  • Öğretmenlerin “dikkati dağılıyor” şeklinde geri bildirimi (bazı çocuklarda işitme seçiciliği zannedilebilir)

Erken tanı; gereksiz gecikmeleri ve kalıcı etkilenimleri azaltmaya yardımcı olur. Çocuklarda tekrarlayan kulak enfeksiyonları ve işitme problemleri için Pediatrik KBB sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Kulak Sağlığını Korumak İçin Pratik Öneriler

  • Kulak çubuğunu kulak kanalının içine sokmayın (tıkanıklığı artırabilir).
  • Uzun süre yüksek sesli müzik/gürültüden kaçının; gerekiyorsa kulak koruyucu kullanın.
  • Üst solunum yolu enfeksiyonlarında kulakta dolgunluk/işitme azalma olursa ihmal etmeyin.
  • Kulakta akıntı varsa kendi kendinize damla/ilaç başlamayın; muayene olun.

Sık Sorulan Sorular 

Kulak tıkanıklığı her zaman kulak kirinden mi olur?

Hayır. Kulak kiri sık bir neden olsa da orta kulakta sıvı, östaki tüpü problemleri veya kulak zarı ve orta kulak hastalıkları da tıkanıklık hissi yapabilir.

İşitme kaybı düzelir mi?

İşitme kaybının tipi ve nedenine göre değişir. Bazı iletim tipi kayıplar tedaviyle düzelebilirken, bazı sensörinöral kayıplarda işitme cihazı gibi destekleyici yaklaşımlar gündeme gelebilir.

Kulak çınlaması tehlikeli midir?

Çoğu zaman ciddi bir nedene bağlı değildir; ancak işitme kaybı, kulakta dolgunluk, baş dönmesi veya ani başlangıç gibi durumlar eşlik ediyorsa değerlendirme önemlidir.

Ani işitme kaybı yaşarsam ne yapmalıyım?

Ani gelişen işitme azalması acil değerlendirme gerektirir. En kısa sürede KBB muayenesi ve işitme testi önerilir.

Çocuğumun işitme testi kaç yaşında yapılabilir?

Yenidoğan döneminden itibaren yaşa uygun yöntemlerle işitme değerlendirmesi yapılabilir (OAE/ABR gibi). Daha ileri yaşlarda odyometri uygulanır.

Randevu ve Değerlendirme

Kulak ağrısı, akıntı, tıkanıklık, işitme azalması, çınlama veya baş dönmesi şikâyetleriniz için ayrıntılı muayene ve gerekli işitme testleriyle değerlendirme planlanabilir.

İstanbul/Kadıköy – Bağdat Caddesi’ndeki muayenehanemizde, şikâyetinize uygun tanı ve takip yaklaşımı oluşturmayı hedefliyoruz.

Randevu için: https://timurbatmaz.com.tr/iletisim